Deel 5: Aanleg

5. Aanleg van betonnen riolering
Hoe goed fabrikanten ook hun best doen om goede componenten te maken, de kwaliteit van het eindresultaat, de rioolleiding ligt in handen van derden, de vakmensen van de aannemer. Immers alle componenten kunnen aan de hoogste eisen voldoen, als ze niet goed worden gemonteerd is het eindresultaat niet naar behoren.

Opslag
Op het werk dienen buizen netjes op een vlakke schone ondergrond te worden opgetast. Om beschadiging te voorkomen niet meer dan 2 lagen op elkaar. Als er sprake is van een harde ondergrond moet stophout worden gebruikt om beschadiging te voorkomen.

Sleuf
De manier waarop de ‘sleuf’ wordt gegraven hangt sterk samen met de aard van de bodem. In een stevige bodem verdient een open sleuf de voorkeur. Maar in een slappe bodem is een sleufbekisting of soms zelfs een damwand nodig. Aan weerszijde naast de buis dient voldoende werkruimte (ca 50cm.) aanwezig te zijn.

Vaak moet bronbemaling worden toegepast om te zorgen dat de leiding in droge omstandigheden kan worden gelegd.



Sleufbodem
Om een goede opleghoek te creëren moet een harde bodem los worden gemaakt met de tanden van de bak van de graafmachine. Anders zou een lijnoplegging kunnen ontstaan. Onder het lijf van de buis moet een zo groot mogelijk draagvlak worden gemaakt zodat de buis als het ware in een “bedje” komt te liggen.



Graven en leggen
Veelal wordt de methode van graven en leggen toegepast. De machine graaft een deel van de sleuf en direct aansluiten wordt met dezelfde machine de buis gelegd. Belangrijk is dat het lijf van de buis over de volle lengte draagt maar dat de kraag niet draagt. Zou dat laatste wel gebeuren dan ontstaat als het ware een “balkje op twee steunpunten” en krijgt de buis een belasting waar hij niet op berekend is. De hoogte van sleufbodem en binnenonderkant buis worden gecontroleerd met behulp van laserapparatuur.



Monteren
Het hijsen en aanbrengen dient zoveel mogelijk met een buis in de horizontale stand plaats te vinden om beschadiging te voorkomen.



Hieronder staan vier methoden van hijsen, van links naar rechts:

• met behulp van een staaldraad strop
• met behulp van een nylon hijsband
• met behulp van een ‘haak’
• met behulp van in de buis geïntegreerde hijsvoorzieningen.

Rubberdichting
Het is van groot belang dat de rubberring of manchet volgens de voorschriften van de fabrikant wordt aangebracht. Hieronder volgen een aantal principes:




Kolk- en huisaansluitingen
Op plaatsen waar een aansluiting moet komen wordt een inlaatbuis gebruikt en daarop een standpijp gemonteerd.



Stellen van putten
Ter plaatse wordt de bodem vlak uitgegraven en steltegels of stelhout op hoogte gesteld. De put wordt met een prefab of met een in het werk gemaakt passtuk door middel van een rubberdichting aangesloten op de buisleiding.




Controle
Het zou goed zijn om voor het aanvullen en verdichten de nieuw aangelegde streng eerst op gebreken te controleren. Bijvoorbeeld door een streng vol water te zetten kan een eventueel klein gebrek in deze fase eenvoudig worden gerepareerd. Nu vindt controle vaak achteraf plaats met hulp van een camera. Gebreken leiden dan tot hoge faalkosten omdat bijvoorbeeld asfalt en funderingsconstructies dan moeten worden verwijderd en gerepareerd.



Aanvullen
De sleuf moet in lagen van maximaal 30 cm aan beide zijden van de buisleiding gelijkmatig worden aangevuld tot aan bovenkant buis. Elke laag goed verdichten. Van de 1e laag direct boven de buis alleen aan de zijkanten verdichten. En de volgende lagen weer over de totale sleufbreedte. Op die manier ontstaat een soort brugwerking over de buis om de krachten van de bovenliggende grond en het verkeer op te vangen.






Berekeningen
Om te bepalen in welk geval met ongewapende buizen kan worden volstaan en wanneer gewapende buizen nodig zijn verwijzen we naar deel 6.