Interview: Ir. Toine van Casteren 'Aandacht verleggen van efficiency naar effectiviteit'

Zijn energie is aanstekelijk en zijn visie op de toekomst van het materiaal beton des te meer. Ir. Toine van Casteren, directeur-eigenaar van BAS Research & Technology te Venlo, laat een ambitieus geluid klinken in zijn visie op duurzaamheid. “Duurzaamheid is slechts één van de vele prestaties die we van een betonnen riool kunnen en moeten verwachten.” In zijn optiek gaan de gedachten over duurzaamheid veel breder dan alleen maar de
kwaliteit. Wat is de plek van de betonnen riolering in de waardeketen? Hoe draagt het systeem bij aan grote vraagstukken over milieu en andere maatschappelijke thema’s. Dit wordt aangeduid met de term: sustainability. Het materiaal beton is bij uitstek geschikt om de riolering te laten excelleren.

Innovatie
Om dit proces ook daadwerkelijk te stimuleren is het van belang om vooruit e denken. Duurzaamheid en innovatie gaan volgens Van Casteren hand in hand. De partijen in de keten moeten veel meer naar het totale proces kijken. De branche moet zichzelf volgens Van Casteren steeds de vragen blijven stellen: “Hoe kunnen we zo slim mogelijk omgaan met onze grondstoffen en hoe kunnen we bijproducten van andere ketens en industrieën verwerken?”

Industrialisatie is net als de liefde
Naast de innovatie van product en materiaal, is industrialisatie van de branche een katalysator voor het stimuleren van duurzaamheid. Het volledig kunnen beheersen en sturen van de productiestroom zorgt voor een nauwere bandbreedte van dat proces. Op die manier hoeft niet alles meer 'oversized' en zal de branche uiteindelijk beter in staat zijn een relatie te leggen tussen de specie en het eindproduct. Producenten kunnen op die
manier slimmer en duurzamer omgaan met grondstoffen, bindmiddelen, maar ook bijvoorbeeld met het energieverbruik in productiehallen. Van Casteren ervaart dat de focus van de industrie anno 2009 vooral ligt op efficiency en niet op effectiviteit. “Maar net als in de liefde zou het eigenlijk andersom moeten!”

Kringloop
Terug naar het begrip sustainability. Het gaat dus veel verder dan alleen denken aan het begrip levensduur. “Of een buis nu 80 of 81 jaar meegaat zegt de gebruiker eigenlijk niks. Het gaat om de uiteindelijke effectiviteit van de buis”, aldus Van Casteren. “Maak de wereld groener! Wij willen tenslotte een groene aardbol.” Met die gedachte moeten we de kringlopen sluiten. Niet alleen de, biologische maar ook de industriële kringloop. We hebben als branche de plicht, om na te denken over de functie van de betonnen rioolbuis nu, de functie gedurende het gebruik, maar ook de functie straks na afloop. De branche moet verder vooruit denken. Over de wijze waarop rioolbuizen over decennia in de sloopfase geclassificeerd, gescheiden en opnieuw gebruikt
kunnen worden. “Als er ergens een slag te maken is in het sluiten van de kringloop, dan is het wel in de betonsector.” Over tien of twintig jaar is ongetwijfeld de technologie aanwezig om de bindmiddelen uit 2009 te kunnen scheiden, waardoor zowel het oorspronkelijke korrelskelet als het
bindmiddel weer voor honderd procent met behoud van kwaliteit hergebruikt kunnen worden. Waar het naar toe gaat? De betonindustrie,
en dus ook de producenten van betonnen riolering zal gaan werken met intelligente productiesystemen, zodat alles afbreekbaar kan worden gemaakt en weer veilig zonder kwaliteitsverlies in de biosfeer (natuur) of technosfeer (samenleving) terecht kan komen voor hergebruik.

“Eigenlijk heeft de rioleringsbranche al een enorme voorsprong. De producenten hebben al zeer veel ervaring met het verwerken van staalvezels in betonbuizen. Dit materiaal zal zich in de toekomst snel ontwikkelen en biedt zo de branche kansen om te innoveren.”


Risico’s
Van Casteren rondt af. Zijn volgende bezoek staat al klaar. En ook die zullen ongetwijfeld de energie en ambitie van hem ervaren. Duurzame riolering van beton gaat volgens Van Casteren dus veel verder dan alleen het materiaal. Het gaat om de beheersing van het gehele proces. Op die manier kan de branche duurzamer omgaan met materialen en het gebruik van energie. “Geen toevalligheden meer, maar het beheersen van de risico’s.”
Maar zijn er dan geen risico’s? “Jawel hoor, het grootste risico van dit alles is dat het een succes wordt...!”

De leden van de VPB hebben als branche al een aantal concrete stappen gezet, in de vorm van DUBO-keurmerken op betonbuizen met verschillende diameters. Dat kenmerkt de groep producenten: “Niet alleen praten, maar ook doen.” Daarnaast heeft de VPB ook al concrete stappen gezet op het gebied van sustainability.